Koziołki poznańskie to najsłynniejsza figura miasta i jeden z najstarszych zachowanych mechanizmów zegarowych świata. Codziennie o 12:00 na wieży Ratusza Poznańskiego dwa metalowe koziołki wychodzą z okienek i trykają się rogami 12 razy — nawiązanie do godziny.
## Historia
1550-1560 — budowa nowego Ratusza Poznańskiego według projektu Giovanni Battista Quadro z Lugano. Renesans, jedno z najpiękniejszych świeckich budowli w Polsce.
1551 — Bartłomiej Wolff, poznański zegarmistrz, montuje na wieży zegar z mechanizmem koziołkowym. Był to element pokazowy: „miasto stać na luksus zegarowy". Mechanizm zamówiony wspólnie z zegarem z gwarancją na 100 lat.
Do dziś zachował się oryginalny mechanizm z 1551 (wielokrotnie remontowany). Uruchamiany codziennie ręcznie.
## Legenda
Legenda mówi tak: dwa koziołki uciekły z rzeźni na Rynku Poznańskim i wbiegły na wieżę Ratusza. Rzeźnik nie mógł ich złapać. Koziołki zaczęły się trykać, spadły z wieży i zabiły się. Mieszkańcy uznali to za dziwny znak — może duchy okazania świętej godziny? — i zamówili zegar z mechanizmem koziołkowym.
Wersja dla dzieci: koziołki chciały uciec od śmierci u rzeźnika. Wspiął się na wieżę. Zawsze o 12:00 pojawiają się jako duchy, bo tęskniły za wolnością.
## Codzienna ceremonia
Od 470 lat, punktualnie o 12:00, dwie metalowe kozy (30 cm wysokości, brązowe, malowane) wychodzą z dwóch okienek na wieży Ratusza. Trykają się rogami 12 razy w rytm dzwonienia zegara. Cała sekwencja trwa 90 sekund.
Publika: codziennie 12:00 na Rynku 300-500 osób patrzy w górę. W sezonie letnim: nawet 1000 osób. Turyści z całej Polski i zagranicy.
## Uzupełnienie mechanizmu
Zegar ma dwa systemy:
1. Godzinowy — dzwonienie od 1 do 12 na jednej dzwonie
2. Koziołkowy — pojawianie się i trykanie kóz o 12:00
Uzupełnia się codziennie ręcznie przez zegarmistrza (nadal, po 470 latach). Rocznie koszt utrzymania: 50 000 zł.
## Znaczenie kulturowe
Koziołki jako symbol Poznania: występują w herbie miasta (od 1300 roku, wcześniej niż zegar), na oficjalnym logo Poznania, w reklamach, gazetach.
Klub piłkarski Lech Poznań — koziołki jako maskotki (dwie kozy „Rogaś" i „Rożka"). Kibice na stadionie mają rogi koziołkowe.
## Sfera turystyki
Koziołki są nr 1 atrakcji Poznania. Każdy dobry przewodnik ma je jako pierwszy punkt w programie. Sklepy z pamiątkami: modele koziołków (25-100 zł), koszulki, magnesy.
Uwaga praktyczna: mechanizm nie działa w czasie awarii (rzadko) lub podczas remontów wieży. Sprawdź w informacji turystycznej przed przyjazdem specjalnie dla koziołków.